In de medische wereld, wanneer implantaten zoals kunstgewrichten, botplaten, schroeven of cardiovasculaire stents nodig zijn, is titanium en zijn legeringen (zoals Ti-6Al-4V) ongetwijfeld de voorkeurskeuze onder metalen materialen. Dit is geen toeval, maar komt voort uit de unieke combinatie van eigenschappen van titanium die het in staat stellen in hoge harmonie met het menselijk lichaam te coëxisteren. De belangrijkste voordelen liggen op de volgende gebieden:
Biocompatibiliteit is de belangrijkste vereiste voor implantaatmaterialen en verwijst naar het vermogen van het materiaal om vreedzaam te coëxisteren met menselijke weefsels, bloed en bot zonder giftige bijwerkingen of afstoting te veroorzaken.
Stabiele Passieve Laag: Titanium vormt onmiddellijk een extreem dichte, stabiele en zelfherstellende oxidelaag op zijn oppervlak. Deze inerte film voorkomt effectief dat het onderliggende titaniummetaal wordt gecorrodeerd door de complexe omgeving van lichaamsvloeistoffen, waardoor de afgifte van metaalionen aanzienlijk wordt verminderd. In tegenstelling tot sommige andere metalen (zoals roestvrij staal of kobalt-chroomlegeringen) kunnen er over een lange periode van implantatie sporen van ionen (bijv. nikkel, chroom, kobalt) vrijkomen, wat mogelijk allergieën, ontstekingen of andere ongewenste reacties kan veroorzaken. Deze eigenschap maakt titanium een van de meest 'stille' en 'onschadelijke' metalen in het menselijk lichaam.
Een implantaat moet niet alleen compatibel zijn, maar de mechanische eigenschappen moeten ook overeenkomen met die van menselijk bot, een cruciaal concept dat bekend staat als 'mechanische compatibiliteit'.
Hoge Sterkte-Gewichtsverhouding en Lage Modulus: Titaniumlegeringen hebben een zeer hoge sterkte-gewichtsverhouding, wat betekent dat implantaten lichter kunnen worden gemaakt en toch voldoende mechanische sterkte garanderen. Belangrijker nog, hun elasticiteitsmodulus (een maat voor stijfheid) is veel lager dan die van roestvrij staal en kobalt-chroomlegeringen, waardoor deze dichter bij die van menselijk bot komt. Als een implantaat (zoals een botplaat) te stijf is, draagt het de meeste spanning, waardoor het onderliggende bot osteoporotisch wordt en atrofieert door 'stressafscherming'. De matige stijfheid van titaniumlegeringen helpt een normalere spanningsverdeling in het bot te behouden, wat de genezing en de gezondheid van het bot op lange termijn bevordert.
Dit is het belangrijkste, vaak onvervangbare, voordeel van titanium in de orthopedie en tandheelkunde.
Osseointegratie verwijst naar de directe structurele en functionele verbinding tussen levend bot en het oppervlak van een implantaat dat belast wordt, zonder tussenkomst van vezelig bindweefsel. De oppervlakte-eigenschappen van titanium, vooral na ruwheid of poreuze bewerking, bieden een uitstekend steiger voor botcellen om zich te hechten, te migreren en te groeien. Nieuw botweefsel kan in de microporiën van het titanium groeien, waardoor een stevige 'biologische vergrendeling' ontstaat in plaats van alleen een mechanische fixatie. Deze sterke integratie garandeert de langdurige stabiliteit van het implantaat, waardoor het risico op losraken en falen aanzienlijk wordt verminderd.
Kortom, titanium is de belangrijkste keuze voor menselijke implantaten vanwege de ongeëvenaarde biocompatibiliteit, goed passende mechanische eigenschappen en het unieke vermogen om te osseointegreren. Het is niet alleen chemisch stabiel en niet-toxisch, maar werkt ook in synergie met het menselijk lichaam op zowel mechanisch als biologisch niveau, ter ondersteuning van reconstructie en reparatie. Het vertegenwoordigt een mijlpaalontdekking in de moderne medische materiaalkunde.